SCHEMATIC AND BOARD VIEW FREE DOWNLOAD

Tôi đang trong lúc bận quá, không định viết gì. Nhưng lại vừa đọc được một mẩu tin khiến tôi không thể không viết. Để thổ lộ một chút những gì đã chất chứa sẵn trong lòng tôi lâu nay.

Số là, hầu hết tất cả những người biết tôi ở nơi làm việc (tức là những người khác với bạn bè thời đi học, hoặc gia đình và hàng xóm - những người này thì biết về một cái tôi khác, dễ thương hơn nhiều) đều cho tôi là một kẻ rất khó chịu. Tôi nhớ khi chuyển sang nơi làm việc mới hiện nay, thì các sếp mới có hỏi một người đồng nghiệp biết tôi ở trường cũ, hỏi tôi là người như thế nào. Và chị đồng nghiệp ấy đã trả lời 2 câu: "Nó được việc lắm đấy, và nó đã làm mích lòng rất nhiều người".

Tôi biết điều này vì sau ấy chị bạn đồng nghiệp đã kể lại cho tôi nghe. Tôi ... hơi ấm ức (vì thấy mình cũng ... tốt bụng mà!) nhưng cũng phải thừa nhận là chị ấy nói đúng, thậm chí chính xác không chạy vào đâu được.

Nhưng nguyên do của tất cả việc "làm mích lòng nhiều người", đôi khi đến độ không còn nhìn mặt nhau nữa, và căng thẳng, khó chịu đến độ phải bỏ đi nơi khác để làm việc (tôi nổi tiếng là hay từ chức, bỏ đi làm việc khác vì không hài lòng với bối cảnh làm việc hiện có) chỉ có một thôi, đó là: tôi luôn nói đúng những gì mình nghĩ, dù điều đó có thể đụng chạm đến ai đó - đồng nghiệp, hoặc thậm chí cấp trên. Nhưng tôi chẳng có ý đồ gì ngoài việc muốn cho công việc tốt lên mà thôi. Nói ra để mọi người thấy và thay đổi cho tốt hơn, thì đâu có hại gì ai đâu, tôi nghĩ thế. Chứ biết mà không nói, chỉ vì sợ đụng chạm, chỉ muốn yên thân, "cháy nhà hàng xóm, bình chân như vại" thì ... còn ra thể thống gì nữa cơ chứ?

Đấy là tôi nghĩ vậy. Ngây thơ cụ quá phải không,  vì thực ra trên đời không phải lúc nào người ta cũng thích nghe sự thật. Nói đúng hơn, đa số người ta không thích thậm chí căm thù sự thật. Well, ở nơi khác thì tôi không có kinh nghiệm nên không biết, nhưng ở VN thì chắc chắn là như thế. Thì đó, vụ nhà báo Hoàng Khương vẫn còn rành rành ra đó, hoặc gần đây hơn nữa là vụ mấy blogger. Những người đó, có lẽ họ cũng chỉ muốn có một điều thôi, đó là tìm ra sự thật, hoặc nói lên sự thật. Và kết cục như thế nào đã quá rõ.

Bản thân tôi cũng đã rút ra được khá nhiều bài học kinh nghiệm về việc muốn biết và muốn nói sự thật. Giá chót: ai cũng ghét mình, và mình cũng ghét người ta, rõ quá rồi, vì chẳng có ai thích bị người khác ghét cả. Nên phải bỏ đi nơi khác. Được cái tôi cũng không quá kém cỏi, đi đâu cũng làm việc được, nên tìm nơi để bỏ đi cũng khá dễ dàng. Nhưng chẳng lẽ cứ bỏ đi mãi, cứ bắt đầu lại mãi như vậy sao, một người bạn khác của tôi hỏi tôi như vậy.

Và ... tôi không trả lời được. Ừ, người ta có thể nhận tôi ở tuổi 30, tuổi 40, ở tuổi 50 even, nhưng tôi không tin là người ta sẽ sẵn sàng nhận tôi ở tuổi 55, tuổi 60, tuổi 70 vv nếu như ở chỗ nào tôi cũng "nói không sợ mích lòng", sẵn sàng "phát biểu gây shock", "đanh đá" như mọi người vẫn nói về tôi như vậy.

Vậy mà hôm nay, lại có một người cũng muốn đi tìm sự thật, lại còn phát biểu là sẵn sàng trả giá cho nó. Người ấy là thạc sĩ Nguyễn Huỳnh Thuật, người đã gửi tâm thư lên chủ tịch nước để đề nghị cứu Rừng quốc gia Cát Tiên khỏi dự án thủy điện. Và hậu quả (đương nhiên mà ai cũng đoán được) đang bắt đầu xảy ra với anh. Đầu tiên là bị cơ quan kiểm điểm, bị kỷ luật khiển trách. Vậy mà anh Thuật vẫn còn phát biểu là anh ấy chấp nhận trả giá chứ không rút lại lời đề nghị của mình. Các bạn có thể đọc sơ sơ về việc ấy ở đây: http://nld.com.vn/2012100810313242p0c1042/vu-gui-tam-thu-len-chu-tich-nuoc-dung-lam-kho-nguoi-co-tam.htm.

Hay lắm anh Thuật ạ. Hoan hô anh, và mong anh chân cứng đá mềm, và cuộc đấu tranh của anh sẽ đem lại một kết cục tốt đẹp. Mặc dù tôi cũng không tin lắm vào điều đó. Mà chỉ lo ngại cho anh thôi. Lo vì những hậu quả xấu có thể đang rình râp anh, biết đâu được đấy?

Vì tôi sực nhớ có một câu danh ngôn nước ngoài khá nổi tiếng mà tôi đã đọc được ở đâu đấy: "Nắm được sự thật, ta có thể đi đến bất cứ nơi đâu, kể cả vào tù".

Nhưng ... dù biết như vậy, nhưng may quá là trên thế giới vẫn còn những người sẵn sàng trả giá để nói lên sự thật. Và may hơn nữa là ở VN cũng không hề thiếu những người như vậy. "Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau, nhưng hào kiệt đời nào cũng có", đấy là lời của Nguyễn Trãi tự khi xưa, nhưng bây giờ vẫn đúng, kể cả ở đất nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thời nay, thời mà có ai đó đã thốt lên rằng "cả một thời giả dối đã lên ngôi".

Vậy nên, chúng ta vẫn có quyền hy vọng. Và anh Thuận vẫn có hy vọng, và vẫn còn đủ dũng khí để làm. Tôi chỉ mong anh không cô đơn trong cuộc đấu tranh của mình tại đơn vị. Hẳn là vẫn có những người khác âm thầm ủng hộ anh, dù họ không đủ dũng khí để làm giống như anh.

Chúc mọi việc tốt đẹp, anh Thuật nhé!

Mấy ngày nay trời SG cứ mưa, mưa mãi ...

Mưa rả rích suốt buổi sáng, ngồi nhà chờ mưa tạnh để đi làm nhưng "trời chẳng chiều người", đợi mãi mà mưa không tạnh, chắc chắn là rồi sẽ đành phải chui vào chiếc áo mưa còn ướt từ chiều tối hôm trước, để đến nơi làm trong cơn mưa rả rích thôi.

Tôi sợ đi xe gắn máy khi trời mưa, vì đường trơn, kiếng (mắt, không phải kiếng xe hơi) ướt, mắt mờ, rất dễ bị tai nạn. Mà đối với tôi tai nạn không chỉ đến từ bên ngoài, mà còn từ bên trong: những đi trong mưa, dù là đi xe gắn máy, cái đầu óc lơ mơ, thi sĩ nửa mùa của tôi lại hay chạy đi vơ vẩn, nhìn đường phố trong mưa.

Nhìn những bà cụ già ướt lóp ngóp ngồi dưới tấm bạt căng để che mưa, bên dưới là mấy củ khoai, mấy nải chuối ... để bán cho người qua đường. Nhìn những chiếc áo mưa đủ  màu sắc trên đường, đa số là những màu tối, trung tính như màu xanh đen, màu "đỏ đô", nhưng đôi khi cũng có những chiếc áo màu vàng chanh rực rỡ, màu hồng/hường (?) hay màu đỏ của thuốc đỏ mà có người gọi là màu đỏ máu (!) chói cả mắt.

Nhìn, và quên đi là mình đang chạy xe, cứ để chiếc xe đưa mình tới trong giòng người, đầu óc tê dại đi, cho đến khi có một chiếc xe vọt qua mặt để dành đường, chạy sát đến suýt quẹt vào xe mình, tôi mới giật mình tỉnh dậy khỏi cơn mơ ngắn ấy. Nguy hiểm thực sự.

Nên thường là tôi không đi trong mưa, dù đi như thế cũng có cái thú của nó (thú, cho nên mới nguy hiểm). Và sáng nay cũng vậy, Trong khi chờ trời mưa tạnh, tôi viết lăng nhăng vài giòng lên blog cho qua thời gian.

Và nhớ bài thơ Mưa, mưa mãi của Lưu Trọng Lư mà tôi rất thích, nên đăng lên đây cho mọi người cùng đọc lại.

Vâng, đó là tin tôi mới đọc được trên trang tin của tổ chức CFR, tức Council on Foreign Relations, một tổ chức nghiên cứu độc lập tại Hoa Kỳ. Link đây:  http://www.cfr.org/?cid=nlc-dailybrief-daily_news_brief-link2-20120928. Và đây là lời dịch câu đầu tiên, tóm tắt những ý chính:

Chắc chắn là nhiều bạn sẽ không hiểu cái tựa ở trên. Không sao, đọc xong bài thì các bạn sẽ hiểu thôi.

Hôm nay, như thỉnh thoảng ông ấy vẫn yêu cầu như thế, ông xã tôi bảo: "Em viết một bài về tự do đi!"

Ngạc nhiên, tôi trả lời: "Sao hôm nay lại bắt em viết về đề tài to tát và nghiêm túc thế? Em không viết được đâu, vì em chỉ quen viết lăng nhăng, thơ thẩn thôi mà. Vả lại, viết mấy cái chủ đề ấy, tự do, dân chủ gì gì đấy thì ngại lắm. Lôi thôi lại bị cho là thế lực thù địch, phản động lôi kéo, thì chết! Không, không viết về tự do đâu!"

Nhưng ông ấy bảo, "Không phải tự do như em đọc trong mấy cái tài liệu của mấy nhà triết học, chính trị học, kinh tế học của phương Tây, Adam Smith, John Locke với lại Milton Friedman gì đó đâu. Mà là tự do theo định nghĩa của một vị công an hình như có quân hàm cấp tá  của VN mới đây thôi."

Ô, lại có chuyện đó nữa sao? Sĩ quan công an của VN đưa ra định nghĩa mới về tự do cơ à, lạ quá nhỉ. Thế mà tôi không biết gì cả, chết thật. Tôi vội vàng lên mạng google mấy key words để tìm: "định nghĩa mới về tự do".

Và thật ngỡ ngàng, tôi đã tìm thấy!

Nhưng cũng thật ngỡ ngàng, cái định nghĩa đó rất ... kỳ cục, bậy bạ, mặc dù nó cũng rất độc đáo, thật vậy. Tôi cam đoan trên thế giới này chưa có ai có bao giờ có thể nghĩ ra một cái định nghĩa lạ lùng đến như vậy. Trừ vị trung tá công an đã thốt ra cái định nghĩa đó, tất nhiên.

Bạn tò mò muốn biết định nghĩa đó là gì, phải không? Hừ hừ hừ, tôi vốn là một cô giáo mà, nên không thể nào viết cái định nghĩa đó ra đây được đâu. Nếu muốn biết, bạn chỉ có cách là google thôi, cũng dùng mấy key words mà tôi đã dùng ở trên đấy, chắc chắn bạn sẽ thấy. Vì cái định nghĩa này nổi tiếng lắm rồi, không chỉ đối với người Việt Nam, mà cả với nước ngoài nữa.

Chẳng hạn như trên trang web của BBC. Vì thù địch với VN, và chắc là đặc biệt với lực lượng an ninh của VN, nên cái đài phản dộng này nó đặt tựa như sau: "Trung tá văng tục trong ngày xử bloggers".

Ngoài bài viết không thân thiện ấy ra thì tôi thấy nhìn chung các bài viết khác có vẻ cực kỳ thích thú, thậm chí kích động. Có rất nhiều bài viết mà tôi vừa đọc vừa thấy ngượng vì nó ... bậy bạ lắm. Đúng là bọn thù địch, phản động viết, hèn gì nhà nước mình lo ngại, cấm đoán, bắt bớ, thậm chí bỏ tù, cũng là hiểu được. Nhưng sao tôi cũng thấy nó có phần đúng, lại khá thú vị, và buồn cười nữa. Đến nỗi đã xuýt viết ra đây để kể, nhưng lại nhớ ra tôi làm sao mà viết được. Đúng là làm nghề cô giáo cũng khổ thật đấy, mất hết cả tự do.

Viết đến đây tôi bỗng giật bắn mình. Mất hết cả tự do ... theo định nghĩa nào chứ? Nếu theo định nghĩa mới, thì ngay từ đầu, by default, tôi làm gì có nhỉ? Vì tôi là phụ nữ mà? Cái tự do theo kiểu mới thì chỉ có đàn ông có thôi nhé.

Ơ, thế ra theo định nghĩa mới này thì tất cả phụ nữ đều không có tự do à? Mà hình như điều này cũng đúng đấy nhỉ, phụ nữ VN nói riêng và phụ nữ châu Á nói chung, nếu mà theo đúng lời dạy của Khổng tử, cứ giữ tam tòng, tứ đức thì làm gì có chút tự do nào cơ chứ?

Nếu thế thì ông trung tá công an nhà ta tuy là buột miệng văng ra vậy thôi, nhưng lại thốt ra một chân lý đấy nhé. Một chân lý đã có tự ngàn đời, ít ra là ở châu Á. Phụ nữ thì không thể có tự do. Vì trời sinh ra thế. Không phải là do con người kỳ thị, áp bức gì cả, mà do thiên nhiên đã thiết kế như vậy sẵn rồi.

Nhưng rồi tôi nghĩ thêm. Có lẽ không phải nam giới nào cũng có tự do đâu, mặc dù, by default, theo thiết kế của thượng đế và với định nghĩa mới kia, có lẽ họ đều phải có. Đấy, mấy bloggers vừa bị bắt, vừa được xử và tuyên án rất nặng, cũng là nam giới, có tự do by default, thế mà có chút tự do nào đâu. Viết blog mà đụng tới mấy việc nhạy cảm chút thôi là mười mấy năm tù cái một, sợ quá (nên tôi e ngại là cũng phải các bạn nhỉ?).

Cái vụ viết blog mà bị tù này nếu muốn giải thích thì chắc phải liên hệ đến một bài viết khác thôi, cũng của một vị sĩ quan công an nào đấy, viết về định nghĩa nhân dân. Tôi đã từng viết một entry về bài viết đấy trên blog này rồi đó, các bạn có thể tìm bằng công cụ search.

Đại khái, theo định nghĩa đó thì chỉ có lẽ chỉ có ai có chức, có quyền, và hẳn là tất cả các đảng viên, những người vốn thuộc giai cấp lãnh đạo, và tất cả những người làm trong lực lượng an ninh (hình như tất cả đều phải là đảng viên thì phải, tôi không chắc lắm nhưng nghe loáng thoáng thế), thì mới là nhân dân thôi. Và chỉ có nhân dân (mà phải là nam giới) thì mới có tự do đúng nghĩa.

Đấy. Thế mà lâu nay tôi cứ tưởng khẩu hiệu "Độc lập - Tự do - Hạnh phúc" nó dành cho tất cả mọi người, trong đó có tôi. Cứ tưởng bở!

Viết tới đây, tôi thấy mình thật sáng suốt khi đã quyết định "Không viết về tự do", như cái tựa của entry này. Vì làm gì có tự do mà viết. Thì đó, nãy giờ các bạn đọc, có thấy tôi nêu định nghĩa (mới) của tự do ở chỗ nào đâu? Việc đó, đã có đảng và nhà nước lo rồi nhé!

(À, bây giờ tôi mới hiểu, tại sao tất cả các vị trong Bộ chính trị đều là nam giới cả. Phụ nữ thì làm sao mà chen vào đấy được, by default, hiểu chửa?)

Không viết (không nói, không nghĩ) về tự do, muôn năm! (Muôn năm, muôn năm!)
--------
PS: Ông xã tôi lại vừa hỏi thêm một câu: Vậy chứ mấy người chắc chắn là nhân dân, vd như PCT nước Nguyễn Thị Doan với phát biểu nổi tiếng về dân chủ, nhưng lại là phụ nữ như bà Doan, thì có tự do hay không? 

Câu hỏi này khó quá, tôi không trả lời được, các bạn trả lời giúp tôi nhé!

Bài này tôi bắt đầu viết từ lâu rồi, nhưng không hoàn tất do bận việc khác. Lưu vào nháp, định bụng sẽ viết xong sớm, nhưng rồi quên luôn. Nên bài viết có lẽ đã mất tính thời sự.

Định xóa đi, nhưng xem lại, thấy tiếc rẻ vì không mấy khi tôi có thể viết được một bài hoan hô báo lề phải một cách tự nhiên và tự tin đến thế. Đành cố hoàn tất cho xong, cho khỏi uổng công, và bỏ phí một cơ hội hiếm có! Các bạn đọc nếu thấy vấn đề đã cũ rồi thì ... thông cảm nhé!

À mà phải nói thêm tí, cái gì chứ nói về sự xấu bụng của TQ thì hiện nay lúc nào cũng là thời sự đấy. Không tin các bạn cứ đọc đi sẽ rõ! :-)
-----------------
(Phần viết từ trước)

Tôi không hay đọc An Ninh Thủ Đô, vì hai lẽ. Thứ nhất, tôi không hay đọc các báo có chữ "Thủ Đô" (An Ninh Thủ Đô) hoặc "Hà Nội" (Hà Nội Mới). Vì nó xa xôi quá, nếu bay thì cũng phải mất 2 tiếng đồng hồ, còn đi tàu hỏa thì mất đến mấy ngày. Không được hân hạnh làm dân thủ đô, tôi hoàn toàn mãn nguyện với việc đọc các loại báo của TP HCM và/hoặc có chữ "TP HCM" (ví dụ: Phụ Nữ TP HCM, Pháp Luật TP HCM) và thấy thế là quá đủ rồi.

Tôi mới đi Campuchia về, với rất nhiều điều muốn viết.

Nhưng bây giờ đã 12 giờ đêm rồi, mà mai lại phải đi làm. Nên thôi, hãy cứ đưa vài tấm hình lên đã, rồi viết sau vậy.











Các bạn tạm xem hình đã nhé.

Bài này tôi viết sau khi tình cờ đọc bài viết mới đây của Người Buôn Gió. Trong bài viết ấy, NBG đề cập đến việc báo chí VN dùng từ "nhà hoạt động" để chỉ mấy người TQ có những hành động liên quan đến việc tranh chấp chủ quyền  biển đảo giữa Trung và Nhật, và than thở rằng nếu người VN thực hiện những hành động tương tự như vậy ở VN thì lại bị báo chí Việt xem là "kẻ phản động".

Tôi viết để tranh luận với anh NBG cho ra nhẽ, vì tôi cho rằng anh NBG than thở như thế là hoàn toàn không đúng. Rất có thể là anh ấy không hiểu tiếng Anh, hoặc đúng hơn là không hiểu tiếng Việt và văn hóa sử dụng ngôn ngữ ở VN. Các bạn cứ xem ở dưới đây sẽ rõ.

"Nhà hoạt động" là từ được nhiều người xem là tương đương trong tiếng Việt của từ "activist" trong tiếng Anh. Nhưng thật ra, theo tôi thì đấy là do người ta dịch từ-đối- từ (word-for-word) như thế thôi, chứ cụm từ "nhà hoạt động" không phải lúc nào cũng có thể là từ tương đương của từ "activist" trong tiếng Anh được. Nó có thể là một từ khác, và  từ ấy hoàn toàn có thể là "kẻ phản động"

Muốn biết tại sao lại như vậy thì trước hết cần phải giải thích từ "activist" theo nghĩa gốc trong tiếng Anh của nó cái đã. Thử tìm định nghĩa của từ activist trong một cuốn từ điển phổ biến, ví dụ như trong cuốn Macmillan Dictionary (phiên bản trên mạng), tôi có được định nghĩa sau:

someone who takes part in activities that are intended to achieve political or social change, especiallysomeone who is a member of an organization.

Tạm dịch: "người có tham gia các hoạt động nhằm mục đích đem lại sự thay đổi chính trị hoặc xã hội, đặc biệt những người là thành viên của một tổ chức."

Với định nghĩa như vậy thì tại sao tôi lại cho rằng không thể dịch từ này là "nhà hoạt động" được nhỉ? Lời giải thích sẽ có ngay dưới đây thôi.

Quả đúng là từ "activist" có cùng gốc với các từ act (hành động), action (hành động, hoạt động), active (tích cực, thiên về hành động), hoặc activities (hoạt động). Nhưng đâu có phải hành động/ hoạt động nào cũng là hành động/ hoạt động cơ chứ? Còn phải xem hành động/ hoạt động ấy là cái loại hoạt động gì, rồi mới có thể quyết định cách dịch chứ, đúng không các bạn, đặc biệt là những người đã từng được hưởng một nền giáo dục xã hội chủ nghĩa giống như tôi ấy?

Sẽ có người - hoặc chưa được học hành dưới mái trường XHCN, hoặc đã có vinh dự ấy rồi nhưng lại mất cảnh giác - bảo rằng, activist là activist, dịch ra tiếng Việt vẫn là nhà hoạt động, còn họ hoạt động cái gì thì lại là chuyện khác, đâu có liên quan gì đến ngôn ngữ nhỉ? Nói như thế, tức là bạn đã quên rằng nền giáo dục của ta, báo chí của ta, văn học của ta, và nói chung là toàn xã hội của ta, luôn phải quan tâm đến tính Đảng, tính giai cấp, tính quần chúng, tính nhân dân, tính dân tộc, và các tính gì nữa đấy mà tôi cũng chẳng nhớ hết dược.

Nhưng không nhớ hết cũng không sao, đã có cách để nhớ. Thực ra, chỉ cần nhớ một điều thôi: "tính Đảng" là quan trọng nhất! Mà "có tính Đảng" có nghĩa là hoàn toàn tin Đảng, theo Đảng, yêu Đảng, Đảng bao đánh là đánh, Đảng bảo im là im. Ví dụ, im không nhắc đến cuộc chiến tàn khốc năm 1979 ở các tỉnh biên giới phía Bắc của đất nước để chống lại "quân xâm lược dã man" - lời một bài hát của thời ấy - vì bây giờ kẻ thù ấy của ngày ấy nay lại đang là người thầy, người bạn, người đồng chí, người anh em 16 vàng 4 tốt dù suốt ngày đánh bắt ngư dân của ta, chiếm biển đảo của ta. Thì, Đảng bảo thế mà lại.

Nhưng, sốt ruột quá đi, tóm lại là tại sao "activist" không phải lúc nào cũng có thể dịch là "nhà hoạt động" nhỉ? Hượm đã, các cứ bình tĩnh để cho tôi chứng minh chứ. Bây giờ bạn thử gõ vào google search để tìm các cụm từ có chứa từ "activist" theo cú pháp như sau nhé:  "*.* activist" (đọc là: mở ngoặc kép - sao chấm sao - khoảng cách - activist - đóng ngoặc kép).

Rồi chưa? Vậy bạn thấy những gì?

Bạn sẽ thấy từ activist trong tiếng Anh được dùng rất rộng rãi trong rất nhiều cụm từ ghép để chỉ rất nhiều loại hoạt động khác nhau. Này nhé, "earth activist" là những người hoạt động vì trái đất, tức là hoạt động môi trường. Cái này có lẽ có thể dịch là "nhà hoạt động môi trường" được đấy. Một từ đồng nghĩa với từ này là "environmental activist".

Những loại activist thường gặp khác là "women's rights activist", có thể dịch là "nhà hoạt động nữ quyền", rồi lại có "gay rights activist" là những người hoạt động vì quyền lợi cùa những người đồng tính nam. Tuy nhiên, cụm từ này hơi khó dịch đây vì nếu dịch từng chữ thì sẽ dịch ra thành "nhà hoạt động quyền đồng tính nam", khó hiểu quá phải không? Nhưng thôi,dù sao thì trong những trường hợp này cụm từ "nhà hoạt động" có lẽ cũng tạm chấp nhận được.

Rồi lại có "democracy activist", "human rights activist" mà báo chí hải ngoại hay dịch là "nhà hoạt động dân chủ" hoặc "nhà hoạt động nhân quyền". Hừ hừ, chỗ này thì hơi khó quyết định đây. Vì dân chủ, hay nhân quyền, thì  cần phải hỏi rõ là dân chủ hay nhân quyền theo định nghĩa của ai chứ? Chẳng hạn như về vấn đề nhân quyền, bọn "thế lực thù địch" ở nước ngoài hay nói VN vi phạm nhân quyền, tất nhiên theo định nghĩa của chúng.

Thế nhưng nhà nước ta thì lại luôn khẳng định là VN rất tôn trọng nhân quyền. Nhưng "nhân quyền" theo định nghĩa của VN thì có những yếu tố đặc thù chứ không thể nào giống định nghĩa của phương Tây được. Vì khác với chúng, VN ta có sự lãnh đạo vô cùng sáng suốt của Đảng kính yêu, nên mấy cái gọi là tự do, dân chủ này đều phải khác.

Cũng vậy đối với "dân chủ", là cái mà bọn tư bản cứ tưởng rằng chúng hơn ta, cho đến khi PCT nước Nguyễn Thị Doan phải bảo vào mặt rằng chúng ta (tức là VN) dân chủ gấp vạn lần xã hội phương Tây (chắc có cả Mỹ ở trong đó nữa chứ nhỉ) rồi mới kinh ngạc và không dám hó hé gì nữa.

Nói một cách ngắn gọn, ở VN thì dân chủ và nhân quyền đã rất cao, cao đến thừa mứa, đến chán ói ra, nên chẳng ai quan tâm đến nữa. Cho nên rõ ràng là ở chế độ ta chẳng có ai buồn đi hoạt động để đòi tự do, dân chủ, nhân quyền gì cả. Nếu có, thì chắc chỉ có bọn phản động, muốn chống chính sách của nhà nước mà thôi.

Nhưng NBG không nhắc đến những người đòi tự do, dân chủ, nhân quyền, mà là chủ quyền của đất nước cơ mà? Ôi trời, NBG ơi là NBG, chủ quyền thì cũng rứa, ở VN mà đòi chủ quyền và chống TQ thì không hề giống mấy người TQ hoạt động đòi chủ quyền mấy hòn đảo mà nhà nước họ đang giành với Nhật được đâu. Mấy người ấy họ hoạt động đòi chủ quyền biển đảo ở những hòn đảo mà thực ra nước họ không có chủ quyền, nhưng họ có tính Đảng vì Đảng của họ có chủ trương và tạo điều kiện cho họ làm thế.

Còn ở nước mình, dân mình thì đòi biểu tình chống TQ xâm lược và đòi giành lại biển đảo của mình. Nhưng  điều ấy lại làm sứt mẻ tinh thần đoàn kết giữa hai dân tộc, đi ngược lại với chủ trương của Đảng ta (không phải Đảng nó; nó ở đây là TQ đấy ạ, và nó chẳng sợ sứt mẻ tình hữu nghị gì ráo). Thế mà anh NBG lại đòi báo chí mình gọi những người ấy một cách tử tế sang trọng là "nhà hoạt động" làm sao có thể được cơ chứ?

Tóm lại là, NBG ạ, "activist" có phải là nhà hoạt động hay không thì phải xét đến tính Đảng, hiểu rõ chưa? Nếu không có tính Đảng, thậm chí lại còn có ý góp ý, phê bình Đảng, thì gọi là "kẻ phản động" là đúng quá rồi, còn oan ức nỗi gì nữa chứ?

Trước khi các bạn đọc vào entry, xin nói trước: Tựa này được viết theo thứ tự ngược, tức chuyện nêu sau thì nói trước, chuyện nêu trước nói sau. Giống như các bạn khai CV phải trình bày kinh nghiệm làm việc theo thứ tự ngược vậy mà.

Rồi, bây giờ thì vào bài. Như các bạn biết, lâu nay tôi bận, thậm chí không có cả thì giờ để đọc báo, dù là báo lề phải hay lề trái, báo giấy hay báo mạng.

Cách đây ít lâu, bà Vũ Thị Thu Thủy - hy vọng không phải là bà con với tôi, dù cùng là họ Vũ - Phó Chủ tịch UBND Tỉnh Quảng Ninh đã khai mạc cuộc thi Tiếng hát hữu nghị Việt - Trung lần thứ ba. Về việc này, dư luận trong nước - well, dư luận của một số người trong nước, chủ yếu là "lề trái" - đã ví von với việc người kỹ nữ trong thơ của Đỗ Mục, "Ca nữ biết đâu sầu vong quốc/Bên sông vẫn hát Hậu Đình Hoa".

Thực ra, so sánh như thế thì hơi oan cho bà Thủy - cái này tôi đã viết trong entry trước của tôi rồi. Nhưng cũng không trách được những người ví von, vì nhìn bên ngoài thì cũng khá giống, và đáng trách. Đứng trước nguy cơ bị mất nước mà vẫn  không  buồn, không nhục, không hận, lại vẫn đàn ca hát xướng như thế thì thực là quá tệ.

Nhưng đấy mới là nhìn bên ngoài thôi, còn phần nội dung nữa chứ. Ngày xưa các cô ca nữ hát Hậu Đình Hoa, vậy nội dung những bài hát này là cái gì nhỉ?

Tôi gõ "Hậu Đình Hoa" lên google, thì lập tức nhận được rất nhiều câu trả lời, trong đó có bài này tôi nghĩ là tạm đủ ý: http://4phuong.net/ebook/12918617/18978212/khuc-hau-dinh-hoa.html. Các bạn vào đó mà xem nhé.

Nói vắn tắt, Hậu đình hoa là hoa ở sân sau, cũng có thể hiểu là hậu cung. Đây là tập thơ gồm những bài thơ nổi tiếng được chọn lọc và phổ nhạc để các cung tần mỹ nữ đời Hậu trần bên Trung Quốc có thể ca hát phục vụ những dịp triều đình tổ chức yến tiệc linh đình. Đặc biệt những bài thơ trong tập Hậu đình hoa đều có hình thức bóng bẩy, hoa mỹ và nội dung dâm đãng.

Đem so nội dung của Hậu đình hoa với những bài hát sẽ được hát trong các cuộc thi tiếng hát hữu nghị chẳng biết sẽ có gì giống nhau không? Tôi rất muốn biết điều này, nhưng cho đến nay vẫn hoàn toàn không biết, vì hình như sau cái tin "khai mạc cuộc thi" ấy rồi thì chuyện gì xảy ra không thấy báo chí nào đưa tin thêm nữa.

Như vậy, việc ấy có nghĩa là cuộc thi ấy ta cứ tổ chức theo tiền lệ thế thôi, chẳng có gì đặc biệt. Không lẽ trên danh nghĩa 2 nước Việt - Trung vẫn là láng giềng hữu nghị, mà tự dưng nhà nước ta lại cắt đi những hoạt động vốn được thực hiện để chứng tỏ tình hữu nghị, tức là ta muốn tự ý tuyên chiến hay sao? Ai lại làm như thế được, đúng không, Việt Nam ta vốn xưa nay vẫn trọng "hòa hiếu" với người anh lớn Trung Hoa mà lại. Nhớ nhé, anh lớn, Big Brother cơ đấy. Big Brother is watching you, có biết không?

Tóm lại, chẳng có gì mà phải ầm ĩ cả. Chỉ là cuộc thi hát ấy mà, các em có hát thì cũng có có thiệt hại gì ai đâu. Sao bọn thế lực thù địch, phản động lề trái, diễn biến hòa bình, kích động xúi giục vv cứ làm ầm ĩ lên thế? Chắc lại định bôi nhọ chế độ đây mà.

Ơ, nhưng mà, cái gì thế này? Em hát ... thiệt gì bác?  Nghe quen quá?

Tôi nhớ ra rồi, đó là một câu trong bài thơ ngụ ngôn của La Fontaine, bài thơ tên là Ve và Kiến. Xin chép lại dưới đây theo trí nhớ của tôi (có thể không đúng lắm vì bài này tôi học từ thời tiểu học):

Ve sầu kêu ve ve
Suốt mùa hè
Đến kỳ gió bấc thổi
Nguồn cơn thật bối rối
Một miếng cũng chằng còn
Ruồi bọ không một con
Vác mặt chịu khúm núm
Sang chị Kiến hàng xóm
Xin cùng chị cho vay
Dăm ba hạt qua ngày
Từ nay sang tháng hạ
Em lại xin đem trả
Trước thu - Thề đất trời
Xin đủ cả vốn lời ...

Tính Kiến ghét vay cậy
Thói ấy chẳng hề chi
"Tháng hạ chú làm gì?"
Kiến hỏi Ve như vậy.

Ve rằng, "Luôn đêm ngày
Em hát ... thiệt gì bác?"

Kiến rằng, "Xưa chú hát
Nay thử múa tôi coi?"

Đấy, câu chuyện ngụ ngôn của La Fontaine là như thế. Bài thơ vốn nhằm để dạy mình phải biết tằn tiện, nhìn xa trông rộng, chứ không để như con ve sầu kia. Con vật đáng bị lên án là Ve, còn Kiến là con vật được tuyên dương vì nó chăm chỉ, cần kiệm, mùa hè làm việc nên bây giờ đến mùa đông mới có của ăn, của để. Nên Ve mới phải đi vay, nhục nhã như thế.

Nhưng hồi ấy, và cả bây giờ nữa, tôi lại không thích Kiến, vì sao thấy nó tàn nhẫn quá. Người ta đói ăn, đến xin vay, mình đã không cho vay mà lại còn mỉa mai, chế nhạo. Cái gì mà xưa chú hát, nay thử múa cho tôi coi, là sao? Đói lả đến nơi rồi, lại còn bảo người ta múa, ác gì mà ác vậy chứ?

Viết đến đây thì tôi giật mình. Hình như trong quan hệ với TQ, chúng ta không chỉ hát Hậu Đình Hoa, mà còn đang quỵ lụy đi van xin, vay mượn nữa. Thì đó, hát ca ngợi tình hữu nghị vào đúng lúc nước sôi lửa bỏng này, khi TQ ngày càng "leo thang" trong việc độc chiếm biển Đông, xâm lấn nước ta, còn VN thì hết "tri ân" lại đến "ca ngợi" tình hữu nghị. Chả khác gì con Ve đang quỵ lụy, "vác mặt chịu khúm núm/ sang chị Kiến hàng xóm/ xin cùng chị cho vay/ dăm ba hạt qua ngày" ... vậy.

Nhưng, Kiến mà! Làm gì có chuyện cho vay vào lúc trời đông giá rét này nhỉ? Nó phải để mặc cho Ve sầu chết đói, thì mới có cơ hội tha cái xác con ve về tổ làm lương thực dự trữ trong mùa Đông chứ? Thật đúng là ... rõ ngốc! Không tự đoán ra được hay sao, mà lại còn để cho nó có cơ hội dạy dỗ, mắng té tát vào mặt như thế?

Thì "nó" cũng mới vừa mắng cho, à quên, âu yếm "cho roi cho vọt" để dạy dỗ đứa em bé bỏng của nó đấy thôi. Mấy hôm nay đọc báo, thấy TQ đã chính thức đồn trú trên biển Đông, rồi thành lập ban chỉ huy quân sự của "Tam Sa" nữa. Mà Tam Sa là gì nhỉ, người Việt có ai còn nhớ nó chính là Hoàng Sa của VN không, hay quên rồi, Tam Sa nghe đã quen tai rồi?

Vậy mà dân Việt có ai bức xúc và đi biểu tình, thì nhà nước ta vẫn sẵn sàng chụp cho mũ thù địch, phản động, hay nhẹ nhất cũng là "yêu nước không chân chính"? Trong khi việc leo thang của TQ là liên tục cả năm nay rồi, mới năm ngoái là cắt cáp thôi thì năm nay đã gọi thầu, cho cả đoàn tàu ra đánh cá trên ngư trường truyền thống của ta, rồi giờ thì lập đồn trú, thành lập ban chỉ huy quân sự .... Nó thì thế, còn ta thì cứ nhường nhịn, kiềm chế, rồi ngợi ca tình hữu nghị, và mọi việc thì đã có Đảng và Nhà nước lo. Lo mãi, lo mãi, giờ mới ra như thế này. Có còn gì để nói nữa không?

Không. Không ai còn gì để nói nữa. Chỉ còn những kẻ vẫn lải nhải bài Hậu Đình Hoa về "Việt Nam - Trung Hoa núi liền núi sông liền sông" thôi.

Ôi, mấy cái bài Hậu Đình Hoa ấy hát mãi, "nó" nghe cũng chán lắm rồi. Nên "nó" mới lập ra ban chỉ huy quân sự, để bảo với mình rằng:

... Xưa chú hát ... Nay thử múa tôi coi?!!!!

Phần đóng ngoặc kép trong cái tựa của entry này là một phần của hai câu thơ nổi tiếng mà theo wikipedia thì tác giả của nó là thi sĩ Đỗ Mục đời Đường ở Trung Quốc. Nguyên văn hai câu thơ ấy – theo phiên âm Hán-Việt – là như sau:

Thương nữ bất tri vong quốc hận
Cách giang do xướng Hậu đình hoa

(nghĩa là: Kỹ nữ đâu biết hận vì mất nước, bên sông vẫn hát Hậu đình hoa).

Tôi tạm dịch ra thành thơ như sau (không hay lắm, nhưng hy vọng sẽ giúp mọi người nhớ):

Ca nữ biết đâu sầu vong quốc/Bên sông vẫn hát Hậu đình hoa.


(Ghi chú: Ban đầu tôi dịch là "vui" (vui hát) để đối lại với từ "sầu" (sầu vong quốc) trong câu trên. Nhưng có bạn đọc đề nghị đổi trở lại là "vẫn" (vẫn hát) vì từ này rất đắt trong câu nguyên bản. Đã đổi lại theo ý kiến của bạn đọc.) 

Hai câu thơ rất hay, như nhiều bài thơ cổ khác của Trung Quốc. Một TQ đẹp đẽ, đầy tính nhân văn mà tôi cũng như nhiều người VN khác vẫn đem lòng yêu mến, chứ không phải là một TQ hải tặc, “láng giềng khốn nạn” như chúng ta vẫn thấy ngày nay.

Tại sao hôm nay tôi lại nhắc đến câu thơ này nhỉ? Thực ra, người nhắc đến câu thơ này đầu tiên không phải là tôi, mà là nhà thơ Đỗ Trung Quân, từ hôm qua trên “tường” của ông trên facebook. Ông nhắc đến nó nhân dịp khởi động Tiếng hát hữu nghị Việt – Trung lần thứ 3 tại Quảng Ninh (tin tại đây: http://baoquangninh.com.vn/van-hoa/201205/Khoi-dong-Cuoc-thi-tieng-hat-huu-nghi-Viet-Trung-lan-iii-2012-2167909/).

Các bạn vào đọc tin ấy thì sẽ thấy tấm hình bà Vũ Thị Thu Thủy (chắc là bà con xa với tôi vì cùng họ Vũ?), Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh đang phát biểu. Bà mặc áo dài hoa màu rực rỡ, nền đỏ hoa văn cam, màu của vinh quang và chiến thắng.

Và bức hình đó được bác ĐTQ nhà ta chú thích với câu thơ của Đỗ Mục nói trên.

Đau quá, nhưng mà việc như vậy thì rõ ràng không thể nói khác được.

Thực ra, đã làm trong khu vực nhà nước mấy chục năm trời, tôi hiểu rằng có lẽ bà Vũ Thị Thu Thủy cũng ở vào tình trạng chẳng đặng đừng mà thôi. Vì, không hiểu tôi có tưởng tượng ra không, nhưng tôi nhìn mặt bà có lẽ cũng không lấy gì làm vui vẻ lắm. Vì sao, chắc ai cũng hiểu.

Bởi vì, chắc là bà Thủy hẳn cũng phải tự hỏi, khi nhìn thấy bức hình này, và đọc mẩu tin kèm theo, thì những ngư dân ở miền Trung, những người thường xuyên bị tàu lạ đâm, bị bắt , nhốt, bị cướp tàu, tịch thu mọi dụng cụ đi biển, thậm chí có những người tử nạn nữa; và tất cả các ngư dân ở đây vốn đang khốn đốn vì ngư trường ngày càng bị thu hẹp, liệu họ sẽ nghĩ gì nhỉ?

Rồi những trí thức, những thanh niên đã vượt qua nỗi sợ hãi thường trực (giống như tôi, và giống như bất cứ ai đang sống trên mảnh đất hình chữ S: này) để xuống đường chống TQ xâm lược, và viết lên những lời phản đối trên không gian mạng, họ sẽ nghĩ gì và nói gì về mình nhỉ? Cho nên bà làm sao mà vui được.

Nên câu thơ ấy gán cho bà, chắc cũng có hơi oan. Vì người kỹ nữ trong bài thơ của Đỗ Mục thì có thể lựa chọn từ bỏ nghề kỹ nữ và thôi hát Hậu đình hoa, chứ bà Thủy chắc không có lựa chọn nào khác, khi chủ trương của Đảng và NN hiện nay là bình tĩnh, kiềm chế, không làm tổn hại đến tình “hữu nghị” (có đâu mà tổn hại nhỉ, mà TQ nó làm thế thì nó không sợ tổn hại tình hữu nghị à, thế ra nó làm đúng, mình mới sai hay sao?????).

Trong tình thế như vậy, bà Thủy đành phải ngậm đắng nuốt cay mà nhận câu thơ về người kỹ nữ vô lo, nước mất mà không biết nhục, vẫn nhởn nhơ đàn ca hát xướng, vẫn chè chén no say ….

Thế còn Hunsen trong cái tựa entry này?

À, Hunsen thì chắc là người Việt ai cũng biết. Ông ta là thủ tướng Campuchia, người mà VN đã hết sức ủng hộ để đưa lên nắm chính quyền ở Campuchia. Nói một cách nào đó thì Hunsen mang nợ đối với VN về địa vị chính trị của ông hiện nay. Nhưng ông ta từ sớm đã tỏ ra là một người có bản lãnh chính trị, không hề phụ thuộc VN, mà vẫn có sự độc lập của mình. Tôi vẫn nhớ cậu em của tôi đã từng nhắc tới câu phát biểu này – chẳng hiểu có đúng là của ông không – từ rất sớm: “Chúng tôi không muốn đi theo vết xe đổ của VN”. Với câu nói ấy (không nhớ rõ là thời nào, hình như ngay từ thập niên 90 của thế kỷ trước), ông đã khẳng định rằng ông sẽ không đời nào phụ thuộc VN, mà chỉ là một quan hệ bình đẳng và độc lập.

Mới đây, Hunsen đã một lần nữa chứng tỏ bản lĩnh ấy: không ủng hộ VN, mà ngả theo TQ trong vấn đề Biển Đông. Tất nhiên, VN vô cùng thất vọng và có lẽ khá tức giận về điều này. Nhưng cũng khó lòng mà trách Hunsen, khi TQ đang o bế Campuchia như vậy. Nếu đem cân VN với TQ, thì cán cân nghiêng về đâu, có lẽ ai cũng rõ.

Phân tích về Hunsen, nhà báo kỳ cựu Huỳnh Ngọc Chênh đã có bài viết rất hay, các bạn đọc ở đây nhé: http://anhbasam.wordpress.com/2012/07/19/1149-hunxen-khong-bam-dit-dang-vn-nhu-dang-vn-van-cu-khu-khu-bam-vao-trung-cong/#more-68923. Bài viết đã nói lên dùm tôi và nhiều người VN khác những gì họ đang nghĩ, nên không cần viết thêm/ nói thêm làm gì nữa. Mà chỉ cần suy nghĩ, và hành động thôi, nếu được.

Nghĩ gì ư? Nghĩ: tại sao hiện nay VN mình quá nhiều “thương nữ bất tri” (mà không chỉ có nữ thôi nhé, cả nam nữa chứ. Không rõ tiếng Hán có từ “thương nam” tức “điếm đực” không nhỉ?), và không thể có, dù chỉ một, Hunsen?

Làm gì ư? Hừm, biết làm gì bây giờ?

Nhà thơ Phan Khôi từ giữa thế kỷ trước đã nói giúp ta rồi: “Làm chi cũng chẳng làm chi!”.

Có lẽ chỉ còn một việc duy nhất có thể làm (cho đến khi bị cấm) thôi, đó là … viết clog! Như thế này này.

Bảo sao mà ngày nay ở VN chẳng có quá nhiều người viết clog?

Hãy nói về cái tựa của entry này đã. Cách đây gần một thế kỷ, nhà thơ Tản Đà đã có câu thơ nói về dân Việt, nước Việt như thế này: “dân hai nhăm triệu ai người nhớn/nước bốn nghìn năm vẫn trẻ con”. Nên bây giờ, nếu Việt Nam vẫn cứ trẻ con như rứa (ý quên, như thế, cấm phạm húy nhé!) thì phải sửa thành “bốn ngàn mốt năm”, thế thôi.